Ik ben opgegroeid met een moeder met psychoses en ik ben nu veertig en ik heb het nooit aan mijn kinderen verteld.

Mijn moeder is nu zevenenzestig. Haar eerste psychose was in 1991, ik was zes. Ze is drie keer opgenomen: 1991, 1996 en 2004.

Wat ik me herinner, en dit zijn de dingen die blijven, niet de grote:

Dat ik op mijn achtste wist hoe de huisarts heette en hoe je hem belde.

Dat ik in 1996, elf jaar oud, tegen mijn juf heb gezegd dat mijn moeder griep had, drie weken achter elkaar, en dat die juf het geloofde of besloot te geloven.

Dat ik tot mijn achttiende nooit iemand mee naar huis heb genomen. Niet omdat het thuis altijd slecht was — het was meestal goed, en dat is het verwarrende — maar omdat ik het niet kon garanderen.

Mijn vader was er. Hij deed wat hij kon en hij werkte veertig uur en hij had geen taal voor wat er gebeurde. Hij noemde het "als mama moe is", tot ik vijftien was.

Wat het met mij heeft gedaan en wat ik pas op mijn vijfendertigste begreep, in therapie:

Ik ben een mensenlezer geworden. Ik kan bij iemand die een kamer binnenkomt binnen drie seconden zeggen hoe het gaat. Dat is op mijn werk een gave en in mijn huwelijk een probleem, want ik reageer op mijn vrouw voordat ze iets gezegd heeft, en zij ervaart dat — terecht — als controle.

En ik ben niet bang voor chaos. Ik ben bang voor rust. Als het drie weken goed gaat in mijn leven, word ik onrustig, want in mijn kindertijd ging het altijd drie weken goed.

Mijn kinderen zijn negen en zes.

Ze kennen hun oma. Hun oma is sinds 2004 stabiel op medicatie, ze bakt, ze haalt ze op van school op woensdag, ze is een lieve oma en dat is geen act.

En ze weten niets. Nul.

Ik heb het er met mijn vrouw over gehad in de zomer. Ze vindt dat we het moeten zeggen, in simpele vorm, omdat een kind van negen die iets niet weet er zelf iets bij verzint.

En ik kan het niet. En ik weet waarom ik het niet kan, en het is niet om de kinderen te beschermen.

Het is omdat ik mijn hele leven heb besteed aan het bouwen van een huis waarin dit niet bestaat, en als ik het uitspreek in mijn eigen woonkamer, komt het binnen.

Zijn hier mensen die zijn opgegroeid met een ouder met een psychische ziekte? Hebben jullie het aan je kinderen verteld, en op welke leeftijd? En aan de kinderen van wie het is verteld: was u blij dat u het wist?