Ik heb mijn eigen werk zien verdwijnen terwijl ik ernaast stond, en niemand heeft mij ooit ontslagen.
Achtenveertig. Ik begon in 2004 als sjorder, daarna kraanmachinist, sinds 2016 in de controlekamer van een containerterminal.
Eerst wat de haven is, want Nederlanders denken dat ze het weten omdat ze er langs rijden.
De terminal waar ik werk verwerkt containers met een nauwkeurigheid die niemand buiten dit vak gelooft. Een schip komt binnen met duizenden boxen en elke box heeft een plek, een gewicht, een bestemming en een tijdslot. Mijn werk is niet meer tillen.
Mijn werk is dat ik op zes schermen zie waar vierduizend containers staan en dat ik ingrijp als de automatisering het niet oplost.
En daar zit het verhaal.
Toen ik in 2004 begon, stonden er op mijn kade ongeveer honderdtachtig man per ploeg. Nu staan er, voor meer volume, zevenenveertig. De straddle carriers rijden zonder mens erin. De kranen zijn semi-automatisch. Het is sneller, het is veiliger — en dat laatste moet ik eerlijk zeggen, want in 2007 heb ik een man zien verongelukken op een manier die met de huidige inrichting niet meer kan.
Dus ik ben niet tegen de automatisering. Ik heb er mijn baan aan te danken dat ik er goed mee om kon gaan: ik ben in 2016 omgeschoold en ik verdien nu meer dan als kraanmachinist.
Maar ik heb er ook iets aan verloren dat ik niet goed kan uitleggen.
In 2004 was mijn ploeg een ploeg. Negenentwintig man, we kenden elkaars vrouw, er was een voetbalpool, er werd ruzie gemaakt en bijgelegd. Als je iets zwaar deed, deed je het met iemand. Nu zit ik met drie collega's in een ruimte met airco en de rest van mijn ploeg is een systeem.
En het tweede, dat harder is: ik weet precies wie er niet meer is. Er zijn in mijn eenentwintig jaar op onze terminal geen massaontslagen geweest. Het is netjes gegaan: natuurlijk verloop, geen nieuwe aanname, vutregelingen, omscholing waar het kon.
Van mijn oorspronkelijke ploeg zijn er vier nog in de haven. Vier van negenentwintig. De rest is met pensioen, of in de bouw, of bij een distributiecentrum, en twee zijn met een rugletsel en een WIA-uitkering thuis.
Dat is geen drama met een krantenkop. Dat is een ploeg die in twintig jaar is opgelost, man voor man, zonder dat er ooit een dag was waarop iemand kon zeggen: vandaag gebeurt het.
Mijn zoon is twintig en studeert logistiek, en dat is wat ik hem heb aangeraden, want wie het systeem bouwt blijft. En toen hij vorig jaar vroeg of hij in de vakantie bij ons op de terminal kon werken, was het antwoord nee: er is daar geen vakantiewerk meer.
Er is geen plek meer waar een jongen van twintig met zijn handen iets doet en een oude kerel hem uitlegt hoe het moet.
Wat ik zou willen zeggen tegen iedereen die over robots en werk praat, van beide kanten: het gaat niet zo. Er komt geen moment waarop de robot u ontslaat. Er komt een periode van twintig jaar waarin niemand meer wordt aangenomen, en op het eind kijkt u om en staat u in een koele kamer met drie mensen en zes schermen en u verdient prima.
Reacties