Mam dwanaście hektarów i dopłaty, i od czterech lat wiem, że to się nie spina, i nikomu tego nie powiedziałem.
Mam pięćdziesiąt trzy lata. Gospodarstwo przejąłem od ojca w 1998 roku. Mleko i trochę zbóż, dwadzieścia dwie krowy.
Policzę to otwarcie, bo o rolnictwie mówi się u nas albo hasłami, albo z protestu.
Mleko: oddaję do spółdzielni, średnio dwa tysiące dwieście litrów tygodniowo. Cena w tym roku wahała się między dwa złote dziesięć i dwa złote czterdzieści za litr. Przychód z mleka: około dwustu trzydziestu tysięcy rocznie.
Koszty: pasza, która podrożała i nie wróciła, weterynarz, prąd, paliwo, nawóz, serwis udojówki, raty na ciągnik do 2027. Zostaje mi, w dobrym roku, około czterdziestu tysięcy na rok. Czyli trzy i pół tysiąca miesięcznie.
Dopłaty: około trzydziestu tysięcy rocznie. To one decydują, że to nie jest strata.
Czyli pracuję trzysta sześćdziesiąt pięć dni w roku — bo krowy nie mają wolnego i nie mam urlopu od 2004 roku — i zarabiam mniej niż mój sąsiad, który jeździ w Niemcach w rotacji.
Co robię od czterech lat: nic. Trzymam to.
I to jest to, o czym chcę napisać.
Mój syn ma dwadzieścia sześć lat. Skończył zootechnikę. Pracuje w firmie paszowej w mieście, jeździ służbowym, zarabia siedem tysięcy na rękę.
I on by przejął. Mówił mi to dwa razy — w 2022 i w zimie tego roku. Powiedział: "Tato, jak zainwestujemy w robota i pójdziemy w sześćdziesiąt krów, to ma sens."
I on ma rację. Policzyłem to z nim przy stole, na kartce. Z robotem udojowym, z kredytem i z dopłatą inwestycyjną, przy sześćdziesięciu krowach to ma sens.
I ja powiedziałem nie.
Powiedziałem, że jestem za stary na kredyt na piętnaście lat. To jest prawda i to nie jest powód.
Powód jest taki, że ja się boję. Mam pięćdziesiąt trzy lata, mam dwanaście hektarów, które mój dziadek dostał po wojnie, i jeżeli mój syn weźmie kredyt na milion i to się przewróci, to ja będę tym, który mu to dał.
A jeżeli nie weźmie, to za dziesięć lat ja sprzedam krowy, grunt pójdzie w dzierżawę i na tym się skończy sto lat.
Więc wybrałem to drugie, bo w tym drugim nie ma mojej winy, tylko czas.
I syn wie. Przestał o tym mówić w lutym.
Jest tu ktoś, kto zdecydował się na tę inwestycję i wyszło? Albo nie wyszło? Chcę usłyszeć i jedno, i drugie. I jest tu ktoś, kto oddał gospodarstwo dziecku, mimo że sam się bał — jak wam to wyszło po dziesięciu latach?
Komentarze