W tym samochodzie ludzie mówią rzeczy, których nie powiedzą nikomu, i mam na to sześć lat obserwacji.
Mam czterdzieści siedem lat. Przedtem byłem kierowcą w firmie kurierskiej. Jeżdżę swoim samochodem, na własnej działalności, przez partnera flotowego.
Rachunek, krótko, bo o tym jest już sporo napisane i nie o tym jest ten tekst: brutto za przejazd dostaję mniej, niż klient płaci, bo prowizja. Z tego, co zostaje, odliczam paliwo, amortyzację, serwis, ubezpieczenie i składki. Pracuję między dziesięć a trzynaście godzin dziennie, sześć dni w tygodniu, i wyciągam coś w rodzaju średniej krajowej, za liczbę godzin, która jest o połowę wyższa niż etat.
A teraz to, o czym chcę napisać.
Samochód w nocy to jest konfesjonał. Nie wiem, czemu tak jest. Mam na to sześć lat obserwacji i mam teorię: człowiek siedzi za mną, nie patrzymy sobie w oczy, jest ciemno, trwa to dwadzieścia minut i obie strony wiedzą, że nigdy więcej się nie zobaczą. To jest dokładnie ta konfiguracja, w której ludzie mówią prawdę.
Co słyszałem, bez szczegółów, które kogoś wskazują.
Słyszałem człowieka, który jechał z lotniska i w połowie drogi powiedział mi, że właśnie wraca z pogrzebu ojca, z którym nie rozmawiał jedenaście lat. Mówił dwadzieścia pięć minut. Ja powiedziałem może sześć zdań.
Słyszałem kobietę, która jechała o drugiej w noc z hotelu do domu i powiedziała mi, czego nie powie mężowi. Nie powiedziała tego mnie. Powiedziała to na głos, w ciemności, bo musiała to usłyszeć.
Słyszałem chłopaka, dwadzieścia trzy lata, który jechał na dworzec i powiedział, że wraca do rodziców, bo mu nie wyszło, i że nie wie, jak im to powie. Jego zapamiętałem najlepiej, bo ja w 1998 roku wracałem tak samo.
I słyszałem, może dziesięć razy w sześć lat, człowieka, który w samochodzie płakał i nie tłumaczył, dlaczego.
Co ja robię: nic. To jest cała moja wiedza zawodowa. Nie dopytuję. Nie pocieszam. Nie opowiadam własnych historii, bo wtedy to przestaje być ich przestrzeń. Mówię: "no tak" albo "rozumiem" albo nic i zmniejszam radio. W sześć lat nauczyłem się, że moja rola jest rolą ściany, która słyszy, i że to jest coś warte.
A teraz rzecz, która mnie męczy.
Ja mam ocenę. W aplikacji. I ta ocena to jest cała moja praca — poniżej pewnego poziomu wypadam z systemu. I ja wiem, że rozmowa z pasażerem obniża ocenę u części ludzi, bo część ludzi chce ciszy, i słusznie.
Więc ja mam zawód, w którym to, co uważam za najbardziej wartościową rzecz, jaką robię, jest ryzykiem. I zdarzyło mi się — i to piszę jako wstyd — że człowiek zaczął mówić coś ciężkiego, a ja zmieniłem temat, bo jechaliśmy do drogiej dzielnicy i był koniec miesiąca.
Komentarze