Bu ülkede kardeşlerin birbirini neden affetmediğini masamın üstünden biliyorum.

Kırk üç yaşındayım. 2008'de memur oldum, 2015'ten beri aynı ilçede çalışıyorum. İşim şu: devir, satış, intikal, ipotek, ifraz. Yani bir mülkün kimin olduğuna dair kaydı tutuyorum.

İlk olarak şunu söyleyeyim: insanlar tapu dairesine mülk için gelir ama aslında aile için gelir. On yedi yılda öğrendiğim tek büyük şey bu.

Günümün en büyük kısmı intikal işlemleri. Yani biri vefat ediyor ve mirasçılar geliyor. Ve o pencerede ne olduğunu anlatayım.

Bir aile geliyor. Dört kardeş diyelim. Veraset belgesi var, nüfus kayıtları var, her şey tamam. Ve ben hisseleri hesaplayıp kayda işliyorum. Teknik olarak on dakikalık bir iş.

Ama o on dakikada şunlar oluyor: biri bana döner ve "bu arsa aslında bana sözlüydü" der. Bir diğeri, kardeşine bakmadan, "babamın son iki yılında yanında kim vardı" diye sorar. Ve bir ablası, hiçbir şey söylemeden, kâğıtları imzalar ve dışarı çıkar.

Ben bunu on yedi yılda belki iki bin kere gördüm. Ve şu kadarını söyleyebilirim: on aileden yedisinde, miras bölüşümünün kendisi değil, bakımın hesabı konuşuluyor. Yani kim babaya baktı, kim bakmadı, ve bunun karşılığı toprak mı olmalı.

Kanunda bunun karşılığı yok. Hisse hissedir. Ve ben kanunu uyguluyorum ve kanun doğru ama o pencerede duran kadın, babasına yedi yıl bakmış ve kardeşiyle eşit pay alıyor, ve bunu ben söylüyorum.

Şimdi söylemediğim şeyi yazacağım.

İki yıl önce bir işlem geldi. Yaşlı bir adam, seksen bir yaşında, oğluyla birlikte. Bir arsasını oğluna satış yoluyla devretmek istiyor. Fiyat, piyasanın çok altında. Bu tamamen yasal — insan malını istediği fiyata satar.

Ve ben adamın gözlerine baktım ve emin olamadım. Emin olamadım. Bir şeyi anlayıp anlamadığını, isteyip istemediğini. Bana doğrudan cevap verdi, imzasını attı, "oğlum bilir" dedi.

"Oğlum bilir." On yedi yılda bu cümleyi yüzlerce kez duydum ve her duyduğumda içim bir şey yapıyor.

Ben işlemi yaptım. Yapmak zorundaydım: ehliyetsizliğe dair bir mahkeme kararı yok, vekâlet değil bizzat geliyor, irade beyanı açık. Bir memurun "ben içimden kuşku duydum" diye işlemi reddetme yetkisi yok, ve olmaması da doğru, çünkü olsaydı o yetki çok daha kötü şeylere alet olurdu.

Ama sekiz ay sonra o adamın kızı geldi. Dava açmış. Ve bana, pencereden, "siz nasıl yaptınız bunu" dedi.

Ve ben ona mevzuatı anlattım. Doğru cümlelerle, sakin sakin, ne yapması gerektiğini de söyledim. Ve o gün akşam eve gittim ve karıma bir şey anlatmadım.

Bu memleketteki herkese söyleyeceğim tek pratik şey: anne babanız sağken, kardeşlerinizle oturup bakımın hesabını konuşun. Parayla değil, yazılı bir anlaşmayla, ya da hiç olmazsa açıkça. Çünkü konuşmazsanız o hesap benim penceremde, veraset belgesiyle birlikte, babanız öldükten üç hafta sonra çıkıyor, ve orada çözülmüyor.