Yirmi iki yıldır tekstil atölyesinde çalışıyorum, kırk bir yaşındayım, ve bu işin benim bedenime ne yaptığını yazmak istiyorum.

Ben overlokçuyum. On dokuz yaşında girdim, 2004'te. İstanbul'da bir semtte, yüz yirmi metrekare bir atölyede, on dört kişiyiz. Fason çalışıyoruz: bize kesilmiş parçalar geliyor, biz dikiyoruz, gidiyor.

Önce iş nasıl, çünkü dışarıdan kimse bilmiyor.

Benim işim parça başı değil, günlük. Ama günlük ücretin içinde bir hedef var ve o hedef konuşulmaz, bilinir. Sezonda günde dokuz yüz, bin parça çıkarıyorum. Bir parçada elimin yaptığı hareket aynı: al, çevir, bas, bırak. Bin kere. Her gün.

Vardiya sekiz buçukta başlar, altıda biter, sezonda sekize kadar. Çay molası var, yemek molası var, ve oturduğum yerden kalkmadığım saatler var.

Şimdi bedenim. Sağ omzum 2016'dan beri ağrıyor. 2019'da doktora gittim, "sıkışma" dedi, fizik tedavi yazdı, on seansa gidebildim. Bileğim — sağ bileğimde bir şey var, adını öğrendim, "tendinit" diyorlar, ve sabahları yarım saat tutuyor. Boynum. Ve belim, 2021'den beri.

Hiçbiri meslek hastalığı olarak kayda geçmedi. Çünkü geçmesi için bir süreç var ve o süreç işyerinden başlıyor ve ben o süreci başlatırsam on dört kişilik atölyede ne olacağını biliyorum.

Ve asıl yazmak istediğim şey bu değil. Asıl şu:

Ben bu işte iyiyim. Çok iyiyim. Bir modeli bir kere görürsem dikişini çözerim. Patron zor işleri bana verir, yeni gelenleri bana öğretir. Yirmi iki yılda belki yüz kişiye iş öğrettim.

Ve bunun hiçbir kâğıtta karşılığı yok. Benim bir diplomam yok. Bir sertifikam yok. Yirmi iki yıllık ustalığım, bu atölye kapandığı gün, başka bir atölyenin kapısında "deneyimli overlokçu" olarak başlıyor, aynı ücretle.

2020'de atölye dört ay kapandı. Dört ay. O dört ayda ben, yirmi iki yıllık usta, hiçbir şeydim.

Bir de kızım var. Yirmi yaşında, üniversitede okuyor, iki yıl daha var. Ve bütün bu yirmi iki yılın hesabı o. Ben bunu ağlayarak anlatmıyorum, gururla anlatıyorum: bu ellerle bir kızı üniversiteye gönderdim.

Ama ona söylemediğim bir şey var. Geçen yaz, tatilde, "anne ben yazın atölyeye gelsem, harçlığımı çıkarsam" dedi. İyi niyetle. Ve ben çok sert bir şekilde "olmaz" dedim. Sesim yükseldi. Kızım şaşırdı, ben de şaşırdım.

Çünkü o atölyenin kapısından bir kere girersen, orası seni alır. Ben de yazın harçlık için girmiştim. On dokuz yaşımda. Yirmi iki yıl oldu.

Bu memlekette benim gibi yüz binlerce kadın var ve hepsi aynı şeyi biliyor: makinenin başında geçen süre, hiçbir yerde deneyim olarak yazılmıyor, sadece bedende yazılıyor.