Fındık üreticisiyim, yirmi dönüm bahçem var, ve her ağustos fiyatı bir başkası açıklıyor.

Elli iki yaşındayım. Karadeniz'de bir ilçede, babamdan kalan yirmi dönüm fındık bahçesi. 1994'ten beri ben bakıyorum.

İşin ne olduğunu anlatayım, çünkü insanlar fındığı markette görüyor.

Bahçe yıl boyu iş. Ocak şubat budama. Mart gübre. Mayıs ilaç, gerekirse. Haziran temmuz çapa ve ot. Ve ağustosta hasat: toplama, harman yerine taşıma, serme, kurutma, patozdan geçirme, çuvallama. Hasat on beş gün sürer ve o on beş günde bütün yılın karşılığı belirlenir.

Toplama işçiyle olur. Benim bahçemde sekiz kişi çalışır, on iki gün. 2024'te günlük işçi ücreti ve yemek, barınma, yol — hepsi bana ait — kalemiyle, hasat masrafım toplam gelirin önemli bir kısmını yedi. İşçiler çoğunlukla Doğu'dan gelen aileler ve Gürcistan'dan gelenler.

Ve şunu açık yazayım: onlar az kazanıyor. Bana pahalı geliyor ve onlara az geliyor ve ikisi de doğru, çünkü aradaki para fındığın fiyatında yok.

Fiyat. Her ağustos bir taban fiyat açıklanır ve piyasa onun etrafında oynar. Ben o fiyatı öğrenene kadar ne kazandığımı bilmem. Yani ben, yirmi dönümlük bir işletme sahibi olarak, bir yılın bütün masrafını yapar, ürünü kaldırır, çuvallar, ve sonra bir açıklamayı beklerim.

Hiçbir iş kolunda böyle bir şey yok. Hiçbirinde. Düşünün: ayakkabı imal ediyorsunuz, ve fiyatınızı eylülde biri söylüyor.

2024 fena değildi. 2023 kötüydü. 2022'de don vurdu ve bahçemin yarısını aldı ve o sene masrafı yaptım ve ürün yoktu, ve TARSİM'den bir şey aldım ve karşılamadı.

Şimdi söylemek istediğim asıl şey.

Bu bahçeyi satabilirim. Arazi değerli, yol kenarına yakın, bir inşaatçı iki yıl önce geldi ve ciddi bir rakam söyledi. O rakam, bu bahçenin bana on beş yılda getirdiğinden fazlaydı.

Satmadım. Ve niye satmadığımı kendime dürüstçe söylemem gerekiyor, çünkü "dedemin emaneti" demek kolay.

Satmadım çünkü ben o bahçede büyüdüm ve babam o bahçede öldü — 2009'da, ağustosta, harman yerinde. Ve ben onu orada buldum.

Ve şimdi her ağustos o harman yerinde duruyorum. On altı yıl oldu. Ve bahçeyi satarsam, o yer başka birinin olacak ve üstüne beton dökülecek, ve ben ilçeye her indiğimde oradan geçeceğim.

Yani ben yirmi dönüm fındığı, ekonomik bir karar olarak değil, bir yeri kaybetmemek için tutuyorum. Ve bunu oğluma hiç söylemedim. Oğlum Bursa'da çalışıyor, otuz bir yaşında, ve bana iki yılda bir "baba sat şunu" diyor, ve ben her defasında fındık fiyatından konuşuyorum.