Dedemin öldüğünü aileye ben haber verdim ve kasten yanlış haber verdim.

Elli yaşındayım. Dedem 2019'un şubat ayında vefat etti, doksan iki yaşında. Ben onun yanında, hastane odasında bulunan tek kişiydim.

Durumu anlatmam gerekiyor yoksa anlamsız olur.

Dedemin iki oğlu vardı: babam ve amcam. Babam 2011'de vefat etti. Amcam yaşıyor, yetmiş sekiz yaşında.

Babam ile amcam 1997'den beri konuşmuyorlardı. Bir tapu meselesi, bir köy arazisi, ve kardeşlerin konuşmamasının ailelere nasıl yayıldığını bilenler bilir.

Dedem son on yılını amcamın evinde geçirdi. Çünkü babam ölmüştü ve başka seçenek yoktu.

Ve ben, torun olarak, bütün bu süre boyunca dedemi ziyaret ettim. Amcamın evine gittim, onunla oturdum, çay içtim, kötü hiçbir şey olmadı. Amcam bana her zaman iyi davrandı.

Şubat 2019: dedem hastaneye yatırıldı. Dört gün. Ben o dört günün üçünde oradaydım, amcam da oradaydı, nöbetleşe.

Son gece benim nöbetimdi. Sabaha karşı dörtte vefat etti.

Ve ben ne yaptım:

Önce amcamı aradım. Beşi çeyrek geçe. Doğru olan buydu — oğlu o.

Sonra teyzemi aradım, dedemin kız kardeşini, doksan yaşında.

Ve sonra, altıda, aile grubuna yazdım. Elli dört kişilik bir WhatsApp grubu — kuzenler, yengeler, köyden akrabalar.

Ve şunu yazdım: "Dedemiz bu sabah vefat etti. Son günlerinde oğullarıyla helalleşti."

Son günlerinde oğullarıyla helalleşti.

Oğulları. Çoğul.

Babam sekiz yıldır ölüydü.

Niye yazdım. Bunu sekiz saat içinde değil, altı yıl içinde anlayabildim.

Yazdım çünkü o cümle, elli dört kişinin kafasında, 1997'den beri süren bir meseleyi kapatıyordu. Köyde dedemin cenazesinde iki aile yan yana duracaktı ve ben o cenazeye bir cümle hazırladım.

Ve işe yaradı. Cenaze güzel geçti. Amcam benim omzuma elini koydu, taziyede, ve "sağ ol" dedi, ve ben o sağ olun hangi şeye olduğunu biliyordum.

Yanlış olan ne:

Birincisi: babam amcamla helalleşmedi. Hiçbir zaman. 2011'de hastanede amcam geldi mi bilmiyorum — gelmedi, bildiğim kadarıyla, ve bunu kesin bilemiyorum çünkü ben o gün orada değildim.

İkincisi: dedem de helalleşme diye bir şey söylemedi. Son üç gününde konuşmuyordu.

Yani ben, ölmüş bir adamın ağzından, ölmüş bir baba hakkında, yaşayan elli dört kişiye bir şey söyledim.

Ve altı yıl boyunca bu cümle aile içinde bir gerçek oldu. İki kere duydum. Bir kuzenim 2022'de bir düğünde "neyse, en azından dedem gitmeden helalleşmişler" dedi.

Ve ben "evet" dedim.

Ve şimdi ben elli yaşındayım ve o grubun hâlâ üyesiyim ve orada benim yazdığım bir yalan 2019 şubatında duruyor, tarihli ve okundu işaretli.